Het is 2 januari 2015. Terwijl de laatste knallen van het vuurwerk buiten langzaam wegsterven – sommigen krijgen er geen genoeg van – is het tijd om de balans op te maken van de schade die ook deze jaarwisseling ontstaan is als gevolg van het afsteken van consumentenvuurwerk. De ziekenhuizen, brandweercorpsen, politiecorpsen en andere hulpverleners hebben weer overuren gedraaid. Nu is het de beurt aan de verzekeringsmaatschappijen die de eerste claims alweer binnen krijgen. Dit jaar gelukkig – voor zover bekend – geen dodelijke slachtoffers. Wel weer veel gewonden – o.a. een meisje van vier jaar – en materiële schade. Een aantal panden in verschillende plaatsen in Nederland zijn door brand verwoest en een groot aantal voertuigen is in vlammen opgegaan.

Zie voor een volledig overzicht van de berichtgeving de pagina ‘In de media’.

Opmerkelijk is echter dat eind 2014  een onderzoek is gedaan door EénVandaag waaruit het volgende bleek:

Tweederde van de Nederlanders wil het afsteken van vuurwerk door particulieren verbieden. Dat blijkt uit een peiling van EenVandaag onder 20.000 leden van het opiniepanel van de actualiteitenrubriek. De helft van de ondervraagden wil alleen nog gemeentelijke vuurwerkshows toestaan, nog eens 14 procent is voor een compleet verbod op het afsteken van vuurwerk.

Dit onderzoek is een krachtig signaal naar de politiek, maar ook naar alle voorstanders van zo’n verbod. Nu is de tijd om de handen in elkaar te slaan, de koppen bij elkaar te steken en gezamenlijk op te roepen tot een algemeen verbod op consumentenvuurwerk.

De stichting Nederland Vuurwerkvrij is een stichting in oprichting en heeft maar één doel: Zichzelf zo snel mogelijk overbodig te maken. Onze missie is in één korte zin te benoemen: Een direct en algeheel verbod op consumentenvuurwerk. En dan bedoelen we natuurlijk niet de sterretjes en fonteintjes die je op de taart kunt zetten maar al het knal- en siervuurwerk dat nu nog verkocht mag worden rond oud en nieuw.

Inmiddels is er zeer breed maatschappelijk draagvlak en van dat momentum willen we gebruik maken. Het is het spreekwoordelijk duwtje in de rug die onze regering nodig heeft om door te pakken. Er is feitelijk maar één partij in de huidige regering die tegen de afschaffing is, de partij van de ondernemers: de VVD. Een heel begrijpelijk standpunt overigens. Waar het electoraat van deze partij jaarlijks 65 miljoen euro omzet – voor veel ondernemers een belangrijk deel van de jaaromzet – zal een dergelijke beslissing in het huidige economische klimaat niet in dank worden afgenomen.

De stichting Nederland Vuurwerkvrij wil geen brede maatschappelijke discussie losmaken. Ons enige doel is de politieke partijen op te roepen de partijpolitiek los te laten en gehoor te geven aan de wens van de grote meerderheid van de Nederlandse samenleving. We willen dit doen door:

  • Social media en traditionele media in te zetten om de omvang van de schade en ellende die jaarlijks door vuurwerk wordt veroorzaakt te tonen in de vorm van onderzoeksresultaten, persoonlijke verhalen en interviews met artsen, hulpverleners, behartigers van diverse belangen (maatschappelijke maar ook van milieu en dieren) en politici;
  • Belanghebbenden in de breedste zin te mobiliseren om de krachten te bundelen en gezamenlijk invloed uit te oefenen;
  • Binnen politieke partijen te lobbyen om het verbod op vuurwerk tot onderdeel van hun partijprogramma te maken;
  • De lobby van de vuurwerkbranche aan de kaak te stellen;
  • De gevolgen voor mens, dier en milieu te (laten) onderzoeken zodat ook duidelijk is hoe groot de ongeziene schade is. Denk hierbij aan de stoffen die vrijkomen en in het oppervlaktewater belanden.
  • Voorlichting te geven, lezingen te organiseren en voorlichtingsmateriaal te verspreiden;

Politieke partijen die zich inmiddels voor een verbod op consumentenvuurwerk uitgesproken hebben zijn:

  • Partij voor de dieren
  • Groen Links
  • SGP

Het is zeer aannemelijk dat een groot aantal partijen zich uiteindelijk achter dit verbod willen scharen – zeker als de publieke opinie gunstig is – zoals:

  • Christen Unie
  • 50+
  • SP

De partijen die vooralsnog niet voor een verbod zijn, doorgaans uit angst voor het electoraat :

  • VVD
  • PvdA
  • D66

Uit een artikel in het Parool van 31 december 2014 van Peter Groenendijk:

Dilemma
Toch gaat de Kamer een keer overstag, denkt Huffnagel. ‘Al was het maar omdat er stemmen mee te winnen zijn. Ik weet zeker dat diverse partijen al onderzoeken hoe het onderwerp precies ligt binnen hun achterban. En de eerste die genoeg steun ziet, zal het aandurven. Of een paar partijen gaan gezamenlijk overstag, om het electorale risico te spreiden.’

Het is een dilemma, erkent Kamerlid Nine Kooiman (SP). ‘We worstelen met het onderwerp. Ik denk dat dat voor alle partijen geldt. Natuurlijk horen wij ook hoe mensen over vuurwerk zijn gaan denken;van experts, van mensen op straat. Ik sluit zeker niet uit dat we er over vijf jaar anders over denken dan nu.’

De lobby van de vuurwerkbranche is een factor van betekenis en zeker niet uit te vlakken. Uit hetzelfde artikel in het Parool:

Lobby
Alle betrokkenen erkennen dat aan het debat een intensieve lobby van de vuurwerkbranche voorafging. ‘We hebben er inderdaad veel energie ingestoken,’ zegt Leo Groeneveld, voorzitter van de Belangenvereniging Pyrotechniek Nederland. ‘We vonden het een slecht idee en de Tweede Kamer moest het nog goedkeuren. Dus hebben we alle relevante Kamerleden benaderd.’

Ook andere brancheverenigingen bestookten de Kamerleden met brieven en verzoeken om afspraken. Dat de Kamer het plan afschoot, met argumenten die opvallend veel leken op die van de branche, vond Groeneveld een ‘uitstekende zaak’. ‘Het gezonde verstand heeft gezegevierd.’

Marcouch zegt dat hij goed naar de argumenten van de branche heeft geluisterd. ‘Maar ik heb natuurlijk wel mijn eigen afweging gemaakt. Dit leek mijn fractie gewoon niet de goede manier om overlast tegen te gaan.’